Checklist politiek, campagnes en financiering

Onder de naam Polin wil MR-politica Assita Kanko tal over partijgrenzen heen vrouwen aanmoedigen om deel te nemen aan verkiezingen en een sterke campagne te voeren. Zelf was ik lid van het panel over politiek, campagnes en financiering tijdens de eerste bijeenkomst van het netwerk. Om iets uitvoeriger tips te kunnen geven, post ik bij deze dit artikeltje om geïntereseerde kandidaten extra te ondersteunen.

Bepaal je communicatiestrategie

Doorheen je communicatie moet een rode draad zitten. Je campagne moet een vertaling zijn van jezelf of een deelaspect van jezelf dat je graag belicht. Deze rode draad is in feite je ‘personal branding’. Velen denken nog altijd dat je ‘een dikke nek’ moet zijn om met jezelf en je projecten uit te pakken. Niets is minder waar. Door openlijk te vertellen over wat je bezighoudt en welke je dromen zijn, hou je (grotendeels) de controle over wat anderen van jou denken. Belangrijk is dat je oprecht overkomt en terugvalt op je denkbeelden en idealen. Mensen doorzien het al snel als je een toneelstukje opvoert. Zelfs al kom je niet graag onder de mensen, heb je een plek onderaan de lijst of kamp je online heb je mogelijkheden genoeg om je te tonen.

Bepaal ook je niche binnen de lijst. Zet in op thema’s die jou interesseren en maak werk van voorstellen. Probeer op het beleid en media te wegen door hier meerdere acties rond uit te voeren, persberichten uit te sturen, maar zet vooral ook in op je digitale luik. Lokale kandidaten krijgen immers slechts zelden media-aandacht.

Zet heel concreet een tijdslijn op papier. Welke belangrijke mijlpalen vallen wanneer? Bekendmaking lijsttrekker, bekendmaking lijst, debatavonden, bezoek nationaal kopstuk, … als dusdanig kan je zelf enkele doelen vooropstellen tegen bepaalde data: bv. X aantal huisbezoeken gedaan, X plakkaten gezet, X aantal gerichte mailings de deur uit, …

Wil je een job vinden in de chemie? Heb je de ambitie om schepen van sport te worden? Wil je je opwerken tot expert duurzame mobiliteit? Onderneem dan ook actie in die richting en toon het aan de wereld. Beperk je niet tot familiefoto’s op Facebook maar deel de lessen die jij gehaald hebt uit een TED Talk of ga eens luisteren naar een spreker en blijf hangen op de receptie achteraf. Zulke zaken mag je zeker tentoonstellen op sociale media. Mensen hebben uiteenlopende interessevelden die je zo kan aanraken. Hoe zichtbaarder je bent, hoe beter. Let echter op dat het niet uitgroeit tot spam.

TIP 1: WORD EEN BRON VAN BIJZONDER EN RELEVANT NIEUWS

Je weet dat je personal brand stevig is als jij de bron van informatie bent. Streef ernaar om dé persoon te zijn die journalisten en mediaplatformen contacteren indien ze een expert nodig hebben.

Je kan starten door informatie die je interessant en relevant vindt te delen op sociale media. Wat je ook kan doen is dit te delen naar jouw emailcontacten. Dit kan helpen om een fanbasis op te bouwen van mensen die jou volgen en jou als een autoriteit op bepaalde onderwerpen zien.

Gebruik deze standing en publieksaandacht om je voorstellen te lanceren. Doe dit niet onmiddellijk, je moet eerst een band met je doelgroep opbouwen vooraleer je zulke feedback van hen vraagt. Jij moet eerst het imago van ‘expert’ hebben.

TIP 2:  HOU EEN GEDETAILLEERDE LIJST VAN CONTACTEN BIJ

Nu jouw contactenlijst groter wordt door het groeien van jouw campagne is het belangrijk hier een gedetailleerde lijst van bij te houden. Hou bij wie de persoon is, waar je elkaar ontmoet hebt, potentiële opportuniteiten en hoe je hem of haar kan helpen.

Een gedetailleerde database is niet enkel handig voor jezelf. Maar ook als je iemand uit jouw contacten bij een andere persoon kan aanbevelen als er een opportuniteit ontstaat. Je zal veel meer voordeel halen als je iemand anders kan helpen zonder daarvoor iets terug te vragen.

Zulke lijsten zijn erg nuttig. Je moet immers niet heel het electoraat overhalen om op jou te stemmen, maar slechts een beperkt deel. De namen op de lijst zijn trouwens ook niet enkel individuen. Ze staan vaan voor bredere netwerken waartoe je toegang krijgt

TIP 3:  KLASSIEKER – TUPPERWAREAVONDEN

Het is een uitstekend alternatief voor de vele politieke debatten die worden georganiseerd. Bij de mensen in de woonkamer is het gemakkelijker en relaxter om echt in gesprek te gaan. Je vraagt aan enkele goede vrienden of familieleden om je huis-aan-huiscampagne een duwtje in de rug te geven door pakweg 10 andere geïnteresseerden bij hen thuis uit te nodigen. Jij zorgt voor een drankje, een hapje en in ruil geven mensen je hun aandacht tijdens een persoonlijke pitch. Zorg voor flyertjes om aan buren uit te geven om hen uit te nodigen en nadien voor naamkaartjes met je persoonlijke gegevens.

Campagnefinanciering

Hoeveel mag je spenderen? Het totaal van de uitgaven voor de verkiezingspropaganda van de lijsten in Vlaanderen mag voor de gemeenteraadsverkiezingen, stadsdistrictsraadsverkiezingen en provincieraadsverkiezingen per lijst niet meer bedragen dan per schijf :

·        1° tot 1000 op de kiezerslijst ingeschreven kiezers : 2,70 euro per ingeschreven kiezer;

·        2° van 1001 tot 5000 op de kiezerslijst ingeschreven kiezers : 1,10 euro per ingeschreven kiezer;

·        3° van 5001 tot 10.000 op de kiezerslijst ingeschreven kiezers : 0,80 euro per ingeschreven kiezer;

·        4° van 10.001 tot 20.000 op de kiezerslijst ingeschreven kiezers : 1,00 euro per ingeschreven kiezer;

·        5° van 20.001 tot 40.000 op de kiezerslijst ingeschreven kiezers : 1,10 euro per ingeschreven kiezer;

·        6° van 40.001 tot 80.000 op de kiezerslijst ingeschreven kiezers : 1,20 euro per ingeschreven kiezer

Als je ook op een andere lijst kandideert, zijnde de provincieraadslijst, dan geldt het hoogste maximumbedrag van de twee lijsten. Afhankelijk van je partij komt je (lokale) afdeling tussenbeide in sommige uitgaven zodat niet alle uitgaven uit je eigen zak moeten komen.

Wat zijn verkiezingsuitgaven? Uitgaven voor verkiezingspropaganda zijn alle uitgaven en financiële verbintenissen voor mondelinge, schriftelijke, auditieve en visuele boodschappen die verricht worden tijdens de sperperiode en erop gericht zijn het resultaat van een politieke partij, een lijst en de kandidaten ervan gunstig te beïnvloeden. Let wel ,vriendenprijzen mogen zogenaamd niet. Alle uitgaven en financiële verbintenissen voor goederen, leveringen en diensten moeten tegen de geldende marktprijzen worden verrekend.

Wat wordt niet beschouwd als verkiezingspropaganda? O.a.:

·        Het verlenen van persoonlijke, niet-bezoldigde diensten, alsook het gebruik van een persoonlijk voertuig;

·        de publicatie in een dagblad of tijdschrift van redactionele artikelen, op voorwaarde dat die publicatie op dezelfde wijze en volgens dezelfde regels geschiedt als buiten de sperperiode, zonder betaling, vergoeding of belofte van betaling of vergoeding. Bovendien mag het niet gaan om een dagblad of tijdschrift dat speciaal wordt uitgegeven ten behoeve van of met het oog op de verkiezingen en moet de verspreiding en de frequentie van de publicatie dezelfde zijn als buiten de sperperiode;

o   zelf een tijdschrift uitgeven dat zesmaandelijks verschijnt kan dus en is een veelgebruikte truc.

Wat met giften? Alleen natuurlijke personen mogen giften doen. Giften van rechtspersonen of feitelijke verenigingen evenals giften van natuurlijke personen die feitelijk optreden als tussenpersonen van rechtspersonen of feitelijke verenigingen zijn verboden. De partijen, de lijsten en de kandidaten mogen hun verkiezingspropaganda financieren met giften die per schenker maximum 500 euro of de tegenwaarde ervan bedragen. Gespreid over verschillende begunstigden mag een natuurlijke persoon in totaal maximum 2.000 euro of de tegenwaarde daarvan schenken ter financiering van verkiezingspropaganda.

è Giften speelden niet zo’n grote rol lange tijd, maar daar komt geleidelijk verschil in. Giften binden mensen immers aan je. Zelfs een zeer kleine bijdrage heeft effect. Belangrijk is dat je mensen duidelijk maakt waarvoor ze doneren. Bvb. 5 euro = 2 affiches, 10 euro = 150 flyers, …

è Bekijk je regelgeving erg goed. Je moet soms gegevens bijhouden of soms moet het per overschrijving gebeuren.

Beperkingen aan verkiezingscampagnes tijdens de sperperiode

In de aanloop naar verkiezingen is er een periode waarin de communicatie van de kandidaten enerzijds en de overheid anderzijds zich aan bijzondere, beperkende regels moet houden, de zogenaamde ‘sperperiode’.

De eerstvolgende verkiezingen zijn de lokale en provinciale verkiezingen van 14 oktober 2018. De sperperiode vangt aan op 1 juli 2018.

Verkiezingscampagnes tijdens de sperperiode (opgelet verouderde wetgeving)

De uitgaven en financiële verbintenissen voor verkiezingspropaganda mogen bepaalde maximumbedragen niet overschrijden in de sperperiode. Die bedragen (per kandidaat, per lijst en per partij) (externe website) zijn binnenkort te vinden op we website www.vlaanderenkiest.be (momenteel wordt deze volop geüpdatet).

Daarnaast zijn een aantal campagnemiddelen niet toegelaten tijdens de sperperiode. De partijen, de lijsten of de kandidaten en ook derden die voor hen propaganda voeren mogen:

  • geen geschenken of gadgets verkopen of verspreiden
  • geen commerciële telefooncampagnes voeren
  • geen reclamespots op radio, televisie of in de bioscoop uitzenden
  • geen gebruik maken van commerciële reclameborden of affiches
  • geen gebruik maken van niet-commerciële reclameborden of affiches groter dan 4 m².

Voor verkiezingsaffiches langs autosnelwegen en gewestwegen gelden bijkomende regels. In sommige gevallen staat de overheid publiciteit op openbaar domein toe als de kandidaat de nodige vergunningen heeft of als de gemeente zelf de nodige dragers voorziet. In de meeste gevallen is affichering op openbaar domein echter verboden (bv. langs snelwegen).

Sinds de vorige gemeenteraadsverkiezingen van 2012 werd de kieswetgeving meerdere keren gewijzigd. Bovenstaand overzicht is dus niet langer 100% actueel. Gelukkig brengt de VVSG binnenkort een pocket uit die de praktische leidraad vormt voor ieder kandidaat-gemeenteraadslid. Aangepast aan het nieuwe Decreet Lokaal Bestuur en het Lokaal en Provinciaal Kiesdecreet is hij niet alleen voor nieuwe kandidaten een nuttig naslagwerk, maar ook voor de uittredende mandatarissen. Vertrekkend van concrete situaties en voorbeelden, geeft dit boekje je een antwoord op heel wat vragen waarmee een kandidaat-raadslid kan worden geconfronteerd. Het gidst je doorheen het arsenaal van voorwaarden, data, documenten, mechanismen en spelregels waaraan je moet voldoen om correct deel te kunnen nemen aan de verkiezingen.

Meer info over de pocketgids van de VVSG vind je hier terug.