Vlaamse imamopleiding zal niet volstaan tegen verspreiding extremisme

In De Standaard van zaterdag 13 juli lezen we hoe de Vlaamse regering met de opleiding van imams de strijd wil aangaan tegen de toenemende radicalisering en het moslimextremisme in ons land. De opleiding van imams is wellicht een stap in de goede richting, maar het zal niet volstaan tegen de verspreiding van het extremisme. Wie dus denkt hiermee een degelijke strategie in handen te hebben, vergist zich. Eerst en vooral omdat het verspreiden van extreme boodschappen zich niet beperkt tot de moskeeën en imams. Jonge aanhangers van het salafisme bekeren en indoctrineren andere jongeren op pleinen en straten. Ook op het internet zijn ze zeer actief en helaas efficiënt. Ten tweede is er meer nodig dan een opleiding, omdat het moslimextremisme ondertussen een stevige voet aan wal heeft in Europa, zeker in onze grote steden. Politiediensten doen wat ze kunnen, maar krijgen de waanzin niet gestopt. Het salafisme in Europa wordt ook financieel gesteund door de Golfstaten. Sommige politici stellen daarom voor meer subsidies toe te kennen aan de moskeeën, maar ook dat lijkt me zeer naïef, als men de financiering uit Arabische staten niet kan in kaart brengen en tegenhouden. Trouwens, de financiering van godsdiensten in ons land lijkt daarmee stilaan op het vullen van het vat der Danaïden.

Los van deze twee redenen die ons kritisch moeten houden, heb ik ook vragen bij de opleiding zelf. Zo lees ik in DS van 13 juli dat binnen de imamopleiding aan de KUL ook aandacht zal besteed worden aan het islamitisch recht. Ik ben benieuwd naar de precieze leerinhouden van deze cursus. Gaat het om de sharia, met regels die gelden voor alle burgers? Of wordt het islamitisch recht slechts beschouwd als een geheel van richtlijnen voor moslimgeestelijken? Ik zie overigens niet in waarom we in een democratische rechtsstaat anno 2013 nog eender welke vorm van godsdienstig 'recht' moeten erkennen, op welke wijze dan ook. In ieder geval zouden de cursussen binnen een opleiding theologie – van elke obediëntie – binnen België minstens in overeenstemming moeten zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. En bijvoorbeeld niet met de Verklaring van Caïro (de Universele Islamitische Verklaring van de Rechten van de Mens), die alle mensenrechten ondergeschikt maakt aan de islamitische wetgeving, de sharia dus. Ondertussen geldt deze regel van overeenstemming met het EVRM alvast voor alle lessen godsdienst en levensbeschouwing van het leerplichtonderwijs, pas gestemd in het Onderwijsdecreet XXIII. Dit lijkt me voor ons hoger onderwijs even belangrijk, zeker aangaande rechtsgeleerdheid.

Ik lees ook dat men binnen de opleiding een 'stage raadgever in islam in openbare instellingen' voorziet. Sinds wanneer moeten openbare instellingen – betaald door de belastingbetaler – raadgevingen met betrekking tot een godsdienst inwinnen? Met welk doel? Andere vraag: zijn er ook katholieke en joodse 'raadgevers'? Openbare dienstverlening is er voor alle burgers, ongeacht hun afkomst of hun overtuiging, en moet voor iedereen identiek zijn. Zowel de overheid als de burgers hebben rechten en plichten, vrijheden en verantwoordelijkheden, gebaseerd op de grondwet, wetten en decreten. Ik begrijp dan ook niet goed welke functie godsdienstige raadgevers bij de overheid kunnen vervullen.

Het is ook niet zeker dat een imamopleiding het verhoopte resultaat zal opleveren. Er zijn veel imams die hun werk goed doen, die het Nederlands beheersen en het extremisme bestrijden. De vraag naar meer collega's van hun strekking is dus legitiem. Maar het is niet zo dat elke kandidaat imam die in België opgroeide en één van de landstalen spreekt, ook gematigd is. Denk maar aan Nordine Taouil, een Antwerpse imam die opriep om dochters die op school hun hoofddoek niet mogen dragen thuis te houden. Gematigd? De man in kwestie spreekt perfect Nederlands, nochtans zijn zijn preken over – bijvoorbeeld – de rol van de vrouw huiveringwekkend archaïsch en misogyn. Op het internet zijn preken van hem te vinden (zie o.a. http://www.dailymotion.com/video/xd366y_extremistische-imam-nordine-taouil_news) waarin hij beweert dat vrouwen die geen hoofddoek dragen, leven zoals dieren. Het is bovendien vooringenomen te denken dat al wie in het Westen geboren werd en Nederlands spreekt sowieso de meest redelijke ideeën heeft. Die redenering getuigt meer van een gevoel van superioriteit dan van pragmatisch denken.

Belangrijker dan de imamopleiding is enerzijds een goede scholing van alle kinderen en jongeren in de moslimgemeenschap zelf (waar nu de schooluitval zonder diploma hoger is dan gemiddeld in ons onderwijs), anderzijds een veelzijdige en actieve aanpak van moslimextremisme in ons land en in de EU. In het onderwijs moeten kinderen overigens een stevige dosis kennis en vaardigheden worden bijgebracht, zodat ze opgroeien tot kritische burgers, niet tot volgzame gelovigen aan wie men om het even wat kan wijsmaken, of het nu in het Arabisch of in het Nederlands is.