Stop snelweg door Serengeti

Plannen aanleg snelweg door Serengeti

Als het van de Tanzaniaanse overheid afhangt, krijgt de Serengeti binnenkort haar eigen snelweg om goederentransport een duwtje in de rug te geven.

Dit is echter nefast voor de jaarlijkse migratie in dit stukje natuurlijk werelderfgoed.

De Serengeti is een savanne van ruim 30.000 vierkante kilometer groot, verdeeld over het noorden van Tanzania en een deel van Zuid-Kenia.

Plannen aanleg snelweg door Serengeti

Als het van de Tanzaniaanse overheid afhangt, krijgt de Serengeti binnenkort haar eigen snelweg om goederentransport een duwtje in de rug te geven.

Dit is echter nefast voor de jaarlijkse migratie in dit stukje natuurlijk werelderfgoed.

De Serengeti is een savanne van ruim 30.000 vierkante kilometer groot, verdeeld over het noorden van Tanzania en een deel van Zuid-Kenia.

Elk najaar trekken ruim anderhalf miljoen zebra’s, gnoe’s, buffels en gazellen met in hun kielzog roofdieren zoals leeuwen en jachtluipaarden van de droge noordelijke heuvels naar de zuidelijke vlaktes op zoek naar water. Bij deze migratie naar het zuiden moeten ze de Mararivier oversteken. Een tafereel dat wordt gadegeslagen door duizenden toeristen en dat centraal staat in talloze documentaires, waarin te zien is hoe hele kuddes de krokodillen trachten te omzeilen. Ongeveer 50.000 dieren overleven de jaarlijkse trek niet en vallen ten prooi aan roofdieren of verongelukken. Rond april volgt de voorjaarstrek waarbij die dieren via een westelijke omweg van zuid naar noord trekken.

Dit natuurlijke wonder wordt nu bedreigd door asfalt en graafmachines. De Tanzaniaanse overheid heeft immers vergevorderde plannen om een snelweg door de Serengeti te trekken, recht door de migratieroute. Zo willen zij eindelijk een vlotte verbinding (die heel het jaar toegankelijk is) tot stand brengen tussen het noordwesten en het noordoosten van het land. Een catastrofe, zo luidt het bij natuurorganisaties.

Gevolgen voor ecosysteem

Volgens een migratiespecialist van de Universiteit van Groningen dreigt een dergelijke grote weg met veel verkeer het hele ecosysteem onderuit te halen. De kans is immers groot dat de weg afgezet zal worden met hekkens, om te vermijden dat auto’s met de overstekende dieren botsen. Zo wordt heel de migratie tegengehouden, met onherstelbare gevolgen voor het ecosysteem. De gehele fauna en flora dreigen immers te veranderen: wilde dieren, insecten, vogels bomen, allerhande gewassen en zelfs de grond.

Ook de werken zelf zullen voor de nodige hinder zorgen: geluidsoverlast, erosie en de komst van invasieve dier- en plantsoorten, een probleem waar de savanne nu al mee worstelt. Tel daarbij de impact van de mens: risico op ziekteoverdracht en meer stropers.

Nochtans zijn er volgens deze migratiespecialist alternatieven die de fauna en flora ontzien. Het zou een pak logischer zijn om de snelweg ten zuiden van de Serengeti aan te leggen. Ten zuiden van de savanne wonen tal van verarmde agrarische gemeenschappen die van een weg zouden profiteren. Bovendien loopt de uitgetekende route recht door een vallei, wat technisch een huzarenstukje wordt. Via het zuidelijke alternatief kan die steile berg perfect vermeden worden.

Hij vermoedt dat de Tanzaniaanse overheid zich deels laat verleiden door de kortste en dus goedkoopste weg (het alternatief zou zo’n 150 kilometer omweg betekenen), maar bovenal slecht geïnformeerd is over de desastreuze gevolgen ervan. De Tanzaniaanse president Jakaya Kikwete draagt natuurbescherming hoog in het vaandel. Maar liefst een kwart van het Tanzaniaanse grondgebied is beschermd. Er zijn wel degelijk studies uitgevoerd over de impact op het milieu van een dergelijke snelweg, maar de resultaten zijn nooit bekend gemaakt.

Oproep tot internationale actie

Ann Brusseel: "Tot eind 2010 is minister Schauvlige voorzitster van de Europese Leefmilieuraad, daarom wou ik haar aandacht vragen voor de mogelijke gevolgen van de aanleg van een snelweg door de Serengeti. Deze zomer werd mijn vraag onontvankelijk verklaard, nu kwam er eindelijk een antwoord. Daaruit blijkt duidelijk dat minister Schauvliege op de hoogte is van de problematiek en de mogelijke gevolgen op de migratiestromen, de impact op de ecosystemen en de diensten die deze aanleveren zoals watervoorziening, mildering van klimaatverandering, en effecten op economische aspecten zoals op het toerisme. Ook de betrokken Belgische ambassades zijn op de hoogte. Toch werd er tot nu toe geen initiatief genomen om dit thema op de Europese Leefmilieuraad te agenderen. Ik betreur dit!"

Gelukkig namen internationale organisaties wel acties. UNESCO wees de Tanzaniaanse overheid op de vereisten van de bescherming van de Serengeti, dat als natuurpark erkend werd als Werelderfgoed. Ook door IUCN (Internationale Unie voor Natuurbehoud), WWF (Wereld Natuurfonds) en de Frankfurt Zoological Society die sinds jaren wetenschappelijk onderzoek uitvoeren en beheermaatregelen ondersteunen in deze regio werden acties ondernomen met betrekking tot de verwachte effecten op milieu, natuur en economie en ter ondersteuning van de meer zuidelijk lopende alternatieve route.

Ik hoop dat de acties van de internationale organisaties voldoende zullen zijn om de Tanzaniaanse overheid op andere gedachten te brengen en ervoor te zorgen dat dit unieke stuk natuurgebied gespaard blijft en er gekozen wordt voor een alternatieve route voor de geplande snelweg.

Lees hier de parlementaire vraag (SV 90) over de geplande Serengeti-snelweg.