Seculiere waarden – Universele waarden

Het Vrije Woord – Radio 1,  2 april 2012

Seculiere waarden – Universele Waarden

Dit was het thema van een ontmoetingsdag in het Gentse Geuzenhuis, naar aanleiding van de internationale Vrouwendag. Na Afloop hadden we een gesprek met Ann Brusseel, Volksvertegenwoordiger en voorzitter van R.A.P.P.E.L.

Zijn die seculiere waarden wel zo universeel? Voor Ann Brusseel alvast wel.

Het Vrije Woord – Radio 1,  2 april 2012

Seculiere waarden – Universele Waarden

Dit was het thema van een ontmoetingsdag in het Gentse Geuzenhuis, naar aanleiding van de internationale Vrouwendag. Na Afloop hadden we een gesprek met Ann Brusseel, Volksvertegenwoordiger en voorzitter van R.A.P.P.E.L.

Zijn die seculiere waarden wel zo universeel? Voor Ann Brusseel alvast wel.

Ann Brusseel: Voor mij zijn ze universeel omdat ze uitgaan van de eigenheid van de mens en de mens heeft bepaalde eigenschappen, waardoor wijs onderscheiden van dieren. Wij delen allemaal bepaalde drang, bepaalde gevoelens. Wij kunnen allemaal verdrietig zijn, we kunnen allemaal blij zijn, allemaal nieuwsgierig, allemaal een drang naar vrijheid hebben.

Als je van daaruit redeneert van hoe dat mens zijn is, in essentie, en hoe je daar respect voor moet hebben, hoe dat voorkomt bij mannen en bij vrouwen al die eigenschappen, ja dan is het voor mij heel duidelijk dat je wel een soort moreel kader kunt hebben dat geldig is overal in de wereld, los van tradities en religies, die daarnaast kunnen bestaan, dat is niet het probleem. Maar een moreel kader dat eigenlijk waarden meet, dat kan wel vrij algemeen zijn voor mij.

In het gesprek wees je ook op het belang van een nieuwe discussie over waarden in de Vlaamse politiek en daarbij zei je dat de humanistische waarden daarvoor als een basis kunnen dienen.

Ann Brusseel: Absoluut! Als je ziet hoe onze samenleving geëvolueerd is, die is al heel verregaand geseculariseerd, dan moet je ook met die geestesgesteldheid die er is verder kunnen gaan. Waarom klaag ik het feit aan dat er niet over waarden gesproken wordt? Omdat onze samenleving anderzijds ook wel heel divers geworden is, heel erg veranderd, onder invloed van onder andere globalisering. Je moet eigenlijk het kader opnieuw kunnen bespreken en ik zie dat de Vlaamse politiek daar momenteel een beetje blind voor is. Nochtans, als je het hebt over seculiere waarden dan dienen die ook altijd als toetssteen om bepaalde aspecten van het beleid op af te stemmen. Je kan geen onderwijsbeleid uitstippelen als je geen waarden kader hebt, je kan geen migratiebeleid uitstippelen als je geen waarden kader hebt. Nu, ik heb het gevoel dat de waarden discussie onvoldoende gevoerd wordt en dat de basiswaarden dat die eigenlijk niet genoeg in de verf gezet worden. Men heeft het over communautaire problemen, men heeft het over economische problemen. Terecht, de economische discussie moet gevoerd worden. De economische crisis ontken ik niet, verre van. Maar, Vlaanderen heeft zich veel te veel gefocust op symbooldossiers die eigenlijk de mensen niet ten goede komen in hun mens zijn. Die niet zorgen voor meer verdraagzaamheid. Integendeel.
De enige partijen die nu een waarden verhaal brengen zijn eigenlijk partijen die het niet doen vanuit een humanistische drang om meer samenhorigheid en meer verdraagzaamheid in de samenleving te brengen. Ze willen terug wel een model bieden aan mensen en een houvast bieden, maar ik vind dat de andere partijen, dus de liberalen, de socialisten, de christen democraten, de groenen, dat die ook meer bezig moeten zijn met menselijke vragen, met ethische vragen, met eigenlijk een waarden systeem. Ik denk bijvoorbeeld dat mijn partij daar nu wel aandacht aan wil besteden, maar het komt er maar niet van om de discussie te voeren. Nochtans is dat absoluut essentieel.

Vandaag ging het over seculiere waarden, universele waarden. Niet toevallig was het debat georganiseerd door de Vrijzinnige vrouwen. En jij in dit verband zei: “een seculiere staat is goed voor vrouwen”.

Ann Brusseel: Ja die is goed voor vrouwen, voor mannen, voor kinderen. Maar waarom zei ik voor vrouwen? Omdat het mij opvalt dat wanneer de dogma’s van monotheïstische godsdiensten druk uitoefenen op de wetgeving, dat vrouwen het eerste slachtoffer zijn. Daarom ga ik ervan uit dat een verdere secularisering in het Midden-Oosten, maar ook in Europa, dat die beter is voor vrouwen. Nemen we het voorbeeld van Hongarije. Daar is de gelijkheid tussen man en vrouw nu echt wel een beetje in twijfel getrokken. Daar worden eigenlijk rechten, grondrechten wel met de voeten getreden, meer specifiek van homoseksuelen. Er is een essentieel debat nodig om eigenlijk emancipatie en gelijke kansen niet uit het oog te verliezen. En volgens mij zijn seculiere overheden veiliger. Ze baseren zich op een wetgeving die er gekomen is door mensen voor mensen en niet op dogma’s die uit een heilig boek komen, of van het Vatikaan komen, of uit Mekka komen, of waar dan ook.

Tot zover nog Ann Brusseel.