Scholieren scoren barslecht op democratische attitudes.

Breed maatschappelijk debat waarden en normen dringt zich op.

Uit onderzoek blijkt dat Vlaamse scholieren barslecht scoren op het vlak van burgerzin. De leerlingen hechten weinig geloof aan democratische waarden, staan behoorlijk negatief tegen over immigranten, hebben een laag zelfbeeld en participeren onvoldoende op school. Opmerkelijk is dat de Vlaamse leerlingen lager scoren dan de andere Europese leerlingen. Ik vind deze resultaten verontrustend.

Breed maatschappelijk debat waarden en normen dringt zich op.

Uit onderzoek blijkt dat Vlaamse scholieren barslecht scoren op het vlak van burgerzin. De leerlingen hechten weinig geloof aan democratische waarden, staan behoorlijk negatief tegen over immigranten, hebben een laag zelfbeeld en participeren onvoldoende op school. Opmerkelijk is dat de Vlaamse leerlingen lager scoren dan de andere Europese leerlingen. Ik vind deze resultaten verontrustend.

Ik kan me vinden in het standpunt van Onderwijsminister Smet aangaande een meer actieve leerlingenparticipatie, maar dit mag geen extra bureaucratische last met zich meebrengen voor de school en de leerkrachten. Wat het geheel van de problematiek burgerzin betreft, vind ik het fout om de verantwoordelijkheid zonder al te veel omwegen bij het onderwijs te leggen. Laten we de rol van de ouders niet onderschatten: ook de opvoeding als burger begint thuis.

Daarom ben ik ervan overtuigd dat we de democratische attitudes van onze jeugd en bij uitbreiding van alle burgers alleen maar kunnen bijstellen door op meerdere fronten samen te werken. Het onderwijs kan een belangrijke rol vervullen, zeker door de nadruk te leggen op een degelijk leerplan geschiedenis dat op boeiende en interactieve wijze onderwezen wordt. Maar ook het middenveld en de politieke jongerenverenigingen moeten aan de slag gaan om meer jongeren warm te maken voor een engagement in de samenleving en de democratie.

Nu vrees ik wel dat alle positieve initiatieven van de school en de verenigingen weinig zoden aan de dijk zullen zetten als de Belgische politiek niet gauw uit het moeras raakt. Het hoeft niet te verwonderen dat tegenwoordig rond politiek een negatief klimaat heerst. Ook de Vlaamse politici moeten dus in eigen boezem kijken en zich vragen durven stellen over hun aanpak. Je kan geen positief engagement van jongeren verwachten zolang je hen niet kan enthousiasmeren met constructieve en creatieve participatievoorstellen. Wat de multiculturele samenleving betreft, heeft de overheid in het geheel haar verantwoordelijkheid op te nemen, niet alleen het onderwijs.

Ook de manier waarop de media over politiek en de multiculturele samenleving berichten is voor een groot deel medebepalend voor de publieke opinie. Kritische media zijn een must, maar ze dienen evenzeer objectief en grondig te werk te gaan.

Ik denk dat het tijd is om de krachten te bundelen door middel van een breed maatschappelijk debat waarin waarden en normen centraal staan. Zowel de politiek als het de civiele maatschappij moet zich afvragen hoe het tij kan gekeerd worden. We moeten als samenleving actieve en verantwoordelijke burgers voortbrengen.

Ann Brusseel, Vlaams volksvertegenwoordiger Open Vld