Minder stereotypen in lesmateriaal

Vlaams Volksvertegenwoordiger Ann Brusseel roept Minister Crevits om komaf te maken met stereotypen in schoolboeken. Uit een nieuwe screening van het Steunpunt Diversiteit en Leren blijkt dat sinds 2007 er nauwelijks iets veranderd is, ondanks de checklist voor uitgevers die toen werd opgesteld.

Vlaams Volksvertegenwoordiger Ann Brusseel roept Minister Crevits om komaf te maken met stereotypen in schoolboeken. Uit een nieuwe screening van het Steunpunt Diversiteit en Leren blijkt dat sinds 2007 er nauwelijks iets veranderd is, ondanks de checklist voor uitgevers die toen werd opgesteld.

Onlangs trok de Vlaamse Scholierenkoepel aan de alarmbel. Schoolboeken staan vol met stereotypen. Ouders worden meestal voorgesteld als een blanke mama en een blanke papa; jongens voetballen, meisjes dansen; mama’s koken en papa’s hebben een gereedschapskist. Van éénoudergezinnen of holebi-ouders is geen sprake. “We halen niet alle kennis over het leven uit leerboeken, maar het is wel belangrijk dat deze een wereld tonen die realistisch is. Stereotypen zijn geen afspiegeling van de samenleving. Het kan niet de bedoeling zijn dat leerlingen zich ‘abnormaal’ voelen wanneer ze niet in stereotiepe beeldvorming herkennen.”, zegt Ann Brusseel.

Aandacht voor diverse maatschappij

In 2007 screende het Steunpunt Diversiteit en Leren voor het eerst de lesmaterialen. Ann Brusseel ondervroeg hierover in 2011 toenmalig Vlaams Minister van Onderwijs Smet en enkele maanden later werd een charter ondertekend waarmee de uitgeverijen zich engageerden om meer aandacht voor beeldvorming en diversiteit te hebben in hun educatieve publicaties. Ondanks de ‘checklists’ van uitgeverijen blijkt uit een nieuw onderzoek van vorig jaar dat de stereotype beeldvorming nog steeds aanwezig is.

“Die afvinklijsten zijn op zich waardevol, maar worden alle handboeken er werkelijk aan getoetst?” Uit de screening blijkt dat de schoolboeken vooral aandacht hebben voor diversiteit als expliciet, afzonderlijk thema, bijvoorbeeld wanneer het gaat om de traditionele kledij van een bepaalde bevolkingsgroep. Dit geeft niet aan dat diversiteit de norm is, integendeel. “Er wordt echter te weinig impliciete aandacht besteed aan alle vormen van diversiteit, niet alle kinderen en jongeren kunnen zich identificeren met de beeldvorming die op school gebruikt wordt.” besluit Brusseel. In haar antwoord bevestigde Vlaams Minister Crevits dat zowel het charter als de checklists nog steeds van toepassing zijn, en dat ook auteurs van handboeken worden aangemoedigd om ze te gebruiken. Het probleem situeert zich, volgens de Minister, vooral bij de oudere en nog in gebruik zijnde handboeken.

Rol leerkrachten, pedagogische begeleiding en onderwijsinspectie

Brusseel begrijpt dat alle oudere schoolboeken niet zomaar kunnen weggegooid worden, maar hoopt dat de leerkrachten voldoende bewust zijn van hun taak om stereotypen te doorbreken. Het is immers hun verantwoordelijkheid om de aandacht te vestigen op de negatieve impact van rollenpatronen en om komaf te maken met vooroordelen. Ze moeten daarvoor uiteraard kunnen rekenen op ondersteuning. “Een organisatie zoals Cavaria biedt educatief materiaal aan en is uitermate geschikt om schoolteams te begeleiden in de aanpak van het thema diversiteit. Er is ook een belangrijke rol hierin weggelegd voor de pedagogische begeleidingsdiensten en de onderwijsinspectie.” Ann Brusseel zal de aanpak van deze problematiek blijven opvolgen.

Lees hier het volledige verslag van deze parlementaire vraag.