Kritiek VLOR op onderwijshervorming terecht

De kritiek van de VLOR op de onderwijshervorming die vandaag in De Tijd verscheen, is meer dan terecht. Ik gaf ze al in september 2010, toen alles nog peis en vree was in de Vlaamse regering. Geen idee waarom de VLOR er pas nu mee op de proppen komt…

De kritiek van de VLOR op de onderwijshervorming die vandaag in De Tijd verscheen, is meer dan terecht. Ik gaf ze al in september 2010, toen alles nog peis en vree was in de Vlaamse regering. Geen idee waarom de VLOR er pas nu mee op de proppen komt…

Ten eerste is het inderdaad zo dat de problemen die er nu zijn in het secundair onderwijs, niet zullen verdwijnen met een grote structuurhervorming. Die kwaliteitsproblemen moeten opgelost worden met regelmatige professionalisering en bijscholing van leerkrachten, het herzien van de notie 'voldoende geacht diploma', het aanpakken van taalachterstand bij leerlingen vanaf de lagere school, de herwaardering technisch en beroepsonderwijs en de verbetering van de lerarenopleiding. Op al deze punten had Smet kunnen werken en hij heeft het niet gedaan. Hij lanceerde onderzoekjes en platformen. Vorige week bespraken we de evaluatie van de lerarenopleiding in de Commissie onderwijs. Er kwam geen enkele oplossing van de minister. Geen enkele. Het loopbaanpact is ook helemaal begraven, terwijl daarin de mogelijkheid zat om de professionalisering tijdens de loopbaan aan te pakken. Ook het STEM-actieplan (met maatregelen voor technisch en beroepsonderwijs) blijft deze legislatuur grotendeels dode letter, want 'we gaan niet over één nacht ijs', dixit Smet. Aan dat ritme zullen vele winters gepasseerd zijn in plaats van nachtjes ijs…

Ten tweede is de discussie over de waterval zeer ideologisch getint en weinig wetenschappelijk gefundeerd. Van het moment dat er verschillende studierichtingen opduiken, zal er in deze of gene richting georiënteerd worden. Onvermijdelijk. Of het nu binnen de ASO/TSO/BSO-structuur is of binnen de domeinscholen zelf, dat doet er niet toe. Neem het voorbeeld van het domein economie: je begint id 'economie-wiskunde' (algemeen vormend), het gaat niet goed voor wiskunde, het jaar erop zit je in de richting 'handel'. In de perceptie winnen de socialisten, want de leerling die naar een arbeidsmarktgerichte studierichting moet, zal in dezelfde school kunnen blijven.

Daarbij dient evenwel opgemerkt te worden dat er geen geld is om alle scholen en hun infrastructuur zo te organiseren dat er in de eerste tien jaar dergelijke domeinscholen fysiek zullen bestaan, althans niet op één campus en op grote schaal. Het is veel belangrijker dat leerlingen beter en op positievere wijze ondersteund worden in hun studiekeuze en vooral dat hun socio-economische achtergrond geen rol speelt daarbij. Met andere woorden, het schoolteam moet zich er voor hoeden dat het kinderen uit kansarme gezinnen niet – onbewust of niet – sneller naar arbeidsmarktgerichte studierichtingen stuurt dan kinderen uit de hogere middenklasse.

Voor het overige moeten we ons realiseren dat de waterval een mentaliteitsprobleem is. Veel Vlaamse ouders willen graag dat hun kind naar 'het college/ het atheneum' gaat en sommige leerkrachten uit het ASO vinden dat de 'lastige leerlingen' beter thuishoren op 'een andere school'. In beide gevallen gaat het dus niet om wat de leerling echt goed kan en graag doet.
Anderzijds dramatiseert men onterecht het feit dat sommige leerlingen in een 'verkeerde' studierichting terechtkomen. België is één van de weinige landen in de wereld waar iedereen naar de universiteit mag, met welk diploma ook. Zeggen dat je kansen definitief gehypothekeerd worden door een foute oriëntering op het middelbaar, is onjuist. Iedereen krijgt in ons land de kans zich te herpakken om een nieuwe koers te varen.