Kinderopvang tijdens schoolvakanties voor kinderen van personeel Vlaamse overheid

Om de combinatie van werk en gezin te vergemakkelijken, organiseert het Agentschap voor Over-heidspersoneel (AGO) tijdens de schoolvakanties opvang voor kinderen tussen 3 en 14 jaar. Dit valt toe te juichen aangezien de combinatie van werk en gezin niet gemakkelijk is voor vrouwen (en man-nen) die aan hun carrière willen bouwen. De Vlaamse overheid dient een voorbeeldfunctie te vervullen op het vlak van maatregelen die de combinatie werk en gezin mogelijk moeten maken.

Om de combinatie van werk en gezin te vergemakkelijken, organiseert het Agentschap voor Over-heidspersoneel (AGO) tijdens de schoolvakanties opvang voor kinderen tussen 3 en 14 jaar. Dit valt toe te juichen aangezien de combinatie van werk en gezin niet gemakkelijk is voor vrouwen (en man-nen) die aan hun carrière willen bouwen. De Vlaamse overheid dient een voorbeeldfunctie te vervullen op het vlak van maatregelen die de combinatie werk en gezin mogelijk moeten maken.

Deze dienstverlening is geldig voor de kinderen van de personeelsleden van de Vlaamse overheid, de ministeriële kabinetten en de toegelaten agentschappen. Op deze manier is de Vlaamse overheid uitge-groeid tot de werkgever met de grootste kinderopvang tijdens de vakantieperiodes.

Er wordt kinderopvang voorzien in Brussel (Koning Boudewijngebouw, Ellipsgebouw en Pantalone in het Kunstenhuis) en in Antwerpen, Gent, Brugge en Hasselt.

Sinds augustus 2009 worden er op vier van de zeven locaties (Ellipsgebouw Brussel, Pantalone Brus-sel, Antwerpen en Gent) een maximumaantal kindjes toegelaten. Dit om overbevolking tegen te gaan.

1. Kan de minister een overzicht geven van het aantal kinderen per locatie en per jaar dat sinds 2005 deelnam aan de kinderopvang in de verschillende schoolvakanties? Hierbij graag ook vermelding van de leeftijd van de kinderen, waar het personeelslid dat het kind inschreef werkt en in welk ni-veau (qua loonschaal) het personeelslid staat ingeschreven?

Vóór 2007 bestond er geen databank met digitale inschrijvingsmodule en werd enkel het totaal-cijfer over het aantal daginschrijvingen (d.w.z. de som van alle daginschrijvingen van alle kinde-ren per jaar voor alle locaties) geregistreerd. De cijfers leren ons dat het aantal daginschrijvingen 6.346 bedroeg in 2003, 7.102 in 2004 en 7.428 in 2005.
De cijfers vanaf de zomer van 2007 zijn gebaseerd op een systematische registratie in de nieuwe databank. Daardoor is voor deze jaren ook meer detailinformatie beschikbaar (zie bijlage 1,2 en 3). De cijfers tonen aan dat het aantal daginschrijvingen gestaag blijft toenemen. Het bedroeg 9.694 in 2008 en 10.133 in 2009. De jaarlijkse stijging is ook merkbaar in bijna alle kinder-opvanglocaties. De cijfers voor het jaar 2007 zijn onvolledig omdat het Agentschap voor Over-heidspersoneel (AgO) de database pas vanaf de zomervakantie in gebruik nam.

Volgens de cijfers van 2008 en 2009 blijft ook het aantal personeelsleden dat van de kinderopvang gebruik maakt, verder toenemen. Hun totale aantal steeg in die twee jaren van 631 naar 643. Het is opvallend dat de personeelsleden van niveau A in absolute cijfers duidelijk meer gebruik maken van de kinderopvang dan de personeelsleden van niveau B, C en D. De inschrijvingsregistratie laat zien dat de ouders hun kinderen vooral inschrijven voor korte periodes van een dag tot een week, ook tijdens de zomervakantie. Ik leid hieruit af dat de kinderopvang van de Vlaamse overheid voornamelijk fungeert als een aanvullende opvang.
 

2. Welke zijn de gevolgen van de beperkende maatregel (maximumaantal kinderen per dag), die sinds augustus 2009 van kracht is? Hoeveel kinderen werden er geweigerd? Worden er hiervoor alternatieven voorzien? Werden er in het verleden reeds kinderen geweigerd? Graag een overzicht per jaar sinds 2005 en per locatie.

Het AgO streeft ernaar om de kwaliteit en veiligheid van de kinderopvang stelselmatig te verbe-teren. AgO maakt gebruik van bepaalde normen die Kind en Gezin hanteert voor het attest van toezicht van de zelfstandige buitenschoolse opvangvoorzieningen. Formeel heeft AgO voor de vakantieopvang alleen een meldingsplicht en zijn deze normen niet wettelijk verplicht.

Kind en Gezin schrijft als richtinggevende oppervlakte in een zelfstandige buitenschoolse opvang 4 m2 speelruimte per kind voor.
In de geest van deze norm geldt sinds augustus 2009 in vier locaties een beperking op het aantal kinderen dat kan worden opgevangen: Pantalone – Brussel (maximum aantal kinderen per dag = 25), Anna Bijns – Antwerpen (maximum = 30), Sint-Denijs-Westrem – Gent (maximum = 30), Ellipsgebouw – Brussel (maximum = 40). De norm wordt momenteel niet letterlijk toegepast, maar met enige marge om de bestaande vraag niet te zeer te fnuiken. Door deze nieuwe regel werden 40 daginschrijvingen geweigerd in de periode van 1 augustus 2009 tot 31 december 2009, waarvan 18 in het Ellipsgebouw, 17 in Gent en 5 in Antwerpen. Deze nieuwe regeling past in een zorg voor continue kwaliteitsverbetering van de kinderopvang.

Voor de geweigerde inschrijvingen in Brussel kon AgO telkens een alternatieve opvang voor-stellen omdat de ruimte in het Boudewijngebouw groot genoeg is en als buffer fungeert voor de ruimtelijke beperkingen in Pantalone en in het Ellipsgebouw. Bij weigering van een inschrijving ontvangen de ouders een automatische mail om hen in staat te stellen zo snel mogelijk een alter-natieve opvang te regelen. Er zijn geen persoonlijke klachten van personeelsleden ontvangen omdat hun inschrijving werd geweigerd.

AgO heeft in het verleden sporadisch laattijdige daginschrijvingen (de dag of avond voor de opvang) moeten weigeren omdat het onmogelijk was om op die korte termijn nog bijkomende monitoren te zoeken. Kind en Gezin beveelt aan dat men per locatie voorziet in minstens 1 moni-tor voor 14 kinderen ten einde de kwaliteit van de opvang en de veiligheid van de kinderen niet in het gedrang te brengen.
AgO past ook deze norm met gezond verstand toe. Het gebeurt soms dat 1 of 2 kinderen meer worden toegelaten dan de norm voorschrijft wanneer de vraag groot of dringend is.
 

3. Zijn er plannen voor uitbreiding van deze initiatieven inzake kinderopvang? Ik denk hierbij aan opvang buiten de schoolse vakantieperiodes en naar andere leeftijdsgroepen? Zo ja, op welke ma-nier? Zo neen, waarom niet?

Het ligt niet in mijn bedoeling om opvang te organiseren van kinderen die jonger zijn dan 3 jaar. Daarvoor is een heel andere organisatie en infrastructuur noodzakelijk, zoals gespecialiseerd personeel (professionele kinderverzorgers), specifieke voeding (voeding voor baby’s) en slaap- en verzorgingsruimtes. Het is niet evident om dit op één of verschillende locaties op een betaalbare manier te organiseren. Voor de vele personeelsleden die naar Brussel pendelen met het openbaar vervoer is dit ook niet de meest kindvriendelijke oplossing. Vaak is een opvang dichter bij de woonplaats (die de jonge kinderen verre en vermoeiende verplaatsingen bespaart) te verkiezen. Bovendien is dit geen kerntaak voor de overheid. Er bestaan alternatieve voorzieningen op de particuliere markt en op het lokale niveau die zich daarin specialiseren.

De Vlaamse overheid heeft al enige ervaring met de opvang van oudere kinderen als gevolg van de uitbreiding van de leeftijdsgrens van 12 naar 14 jaar. De leefwereld van kinderen evolueert zeer snel boven de leeftijd van 12 jaar, waardoor een aangepast aanbod noodzakelijk is. Voor de op-vang van kinderen die ouder zijn dan 14 jaar zijn professioneel gevormde en ervaren monitoren of opvoeders nodig. De Vlaamse overheid subsidieert heel wat initiatieven in het jeugdwerk, in de sociaal-culturele sector en op het lokale niveau die zich daar specifiek op toeleggen (bijvoorbeeld Grabbelpas, Vakantiespeelpleinen, enz.). Er zijn dan ook geen plannen om de huidige leeftijds-grenzen aan te passen.

De organisatie van kinderopvang tijdens de schooltijden is niet mogelijk met de huidige middelen. Bovendien zie ik dit niet als een kerntaak van de overheid als werkgever.
 

Ann Brusseel: "Uit het antwoord (en de bijlagen bij dit antwoord) op mijn vraag blijkt het succes van dit initiatief. Steeds meer kinderen worden ingeschreven in de voorziene dagopvang. Ik hoop dan ook dat in de toekomst er zich geen capaciteitsproblemen zullen voordoen."

Verslag SV 128 – Kinderopvang Vlaamse overheid.