Assistentiehonden – Financiële tegemoetkoming

De tegemoetkoming voor hulp-, meld- en hoorhonden voor personen met een handicap werd niet in de refertelijst met hulpmiddelen van het Vlaams Agentschap Personen met een Handicap (VAPH) opgenomen. Dit in tegenstelling tot de bijdrage voor blindengeleidehonden.

Ik heb het hier over:

De tegemoetkoming voor hulp-, meld- en hoorhonden voor personen met een handicap werd niet in de refertelijst met hulpmiddelen van het Vlaams Agentschap Personen met een Handicap (VAPH) opgenomen. Dit in tegenstelling tot de bijdrage voor blindengeleidehonden.

Ik heb het hier over:

  • hulphonden voor personen met een motorische handicap,
  • meldhonden voor personen met epilepsie, diabetes of Alzheimer,
  • hoorhonden voor mensen met een auditieve handicap,
  • autismehonden voor personen met autisme. 

Voor een tegemoetkoming in de kosten voor dergelijke honden moet een aanvraag aan de Bijzondere Bijstandscommissie (BBC) worden voorgelegd, die over eventuele bijdragen beslist. Elke aanvraag wordt individueel getoetst aan de voorwaarden die voortvloeien uit het besluit van de Vlaamse Regering van 13 juli 2009. De noodzaak, de doelmatigheid en de gebruiksfrequentie van de hulphond moeten in functie van de beperkingen en in verhouding tot de gevraagde bijdrage worden aangetoond. 

In zijn antwoord op een vraag om uitleg van collega Patricia De Waele (1071 van 2 maart 2010) stelde de minister verder nog dat het gelijkheidsbeginsel waarborgt dat dossiers die aan de BBC worden voorgelegd momenteel op een meer individuele en gelijklopende manier worden behandeld. Een actieplan met betrekking tot assistentiehonden dat in overleg met de hondencentra is opgesteld, stelt dat elke aanvraag voor advies aan het KOC (Kenniscentrum Hulpmiddelen) wordt voorgelegd. Op basis van de eerder vermelde criteria (noodzaak, doelmatigheid en gebruiksfrequentie) levert het KOC een individueel advies voor elke aanvraag. De minister stelde toen ook dat de BBC meestal het advies van het KOC volgt.

De minister antwoordde toen ook dat in het verleden de aanvragen bij de BBC voor een tussenkomst voor hulphonden geweigerd werden vanuit de overtuiging dat hulphonden, in tegenstelling tot technische alternatieven of menselijke assistentie, slechts een geringe functionele meerwaarde bieden in functie van de problemen die de aanvrager van zijn beperking ondervindt. Ook de gebruiksfrequentie werd als veeleer beperkt ervaren. 

Wat de aanvraagdossiers voor een bijdrage in de kosten voor een hulphond bij de Bijzondere Bijstandscommissie voor het jaar 2010 betreft, heb ik volgende vragen.

1. Hoeveel aanvraagdossiers voor een bijdrage in de kosten voor een hulphond werden er in 2010 aan de Bijzondere Bijstandscommissie (BBC) voorgelegd? Graag opdeling naar type assistentiehond (hulphond / hoorhond / meldhond / autismehond).

2. Hoeveel van die dossiers werden goedgekeurd en om welke bijdragen ging het? Graag opdeling naar type assistentiehond (hulphond / hoorhond / meldhond / autismehond).

3. Hoeveel van die dossiers werden afgekeurd? Met welke reden? Graag opdeling naar type assistentiehond (hulphond / hoorhond / meldhond / autismehond).

OVERZICHT (zie antwoord in bijlage)

Totaal Besproken dossiers BBC in 2010: 6

Positief beslist: 2 / Negatief beslist 4

Positief besliste dossiers: 2 – epilepsie 12.233,76€ en epilepsie 11.581,71€ na tussenkomst rechtbank

Negatieve besliste dossiers: 4  x  hulphond – reden geringe functionele meerwaarde

4. In 2009 werd het VAPH in twee zaken rond een bijdrage voor een meldhond gerechtelijk gedwongen om in een bijdrage te voorzien. 

Om welk bedrag ging het? Werden deze bijdragen reeds toegekend? Indien neen, waarom niet?

De juridische dienst van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap ontving in 2010 twee vonnissen ingevolge zaken ingesteld in 2009:

1) Arbeidsrechtbank Antwerpen, 24 maart 2010:
De Arbeidsrechtbank kon zich niet akkoord verklaren met de motivatie van de geringe functionele meerwaarde van de assistentiehond; het VAPH diende de vraag om bijstand terug voor te leggen aan de Bijzondere Bijstandscommissie om het bedrag van de tussenkomst te bepalen.

2) Arbeidsrechtbank Hasselt, 12 november 2010:
De Arbeidsrechtbank oordeelde op grond van de verslagen in het dossier dat de assistentiehond wel degelijk noodzakelijk is voor de sociale integratie en in functie en in verhouding staat tot de handicap van betrokkene. Het VAPH diende de vraag om bijstand terug voor te leggen aan de Bijzondere Bijstandscommissie om het bedrag van de tussenkomst te bepalen. Er werd hoger beroep bij het Arbeidshof ingesteld tegen dit vonnis. Er is nog geen arrest.

 

5. Werden er in 2010 nieuwe gerechtelijke zaken aangespannen naar aanleiding van een negatieve uitspraak van de BBC met als doel een tegemoetkoming via juridische wijze af te dwingen? Indien ja, graag een overzicht met vermelding van de uitspraak van de rechter.

In 2010 werden geen nieuwe gerechtelijke zaken aangespannen naar aanleiding van een negatieve uitspraak Bijzondere Bijstandscommissie voor tegemoetkoming voor een hulphond.

6. In het verleden (zie ook de vraag om uitleg 1071 van 2 maart van collega Patricia De Waele) werd wel eens beroep aangetekend tegen de negatieve uitspraak van de BBC.

In zijn antwoord op de vraag om uitleg 1071 van 2 maart van collega Patricia De Waele heeft de minister het over een aantal criteria: noodzaak, doelmatigheid en gebruiksfrequentie. De minister stelt dat deze in functie van de beperkingen en in verhouding tot de gevraagde bijdrage moeten worden aangetoond. 

Zijn dit de criteria voor de functionele meerwaarde?

De functionele meerwaarde van de assistentiehond is dat hij een meerwaarde biedt voor de personen met een handicap (PmH) in vergelijking tot een hond als huisdier. Deze functionele meerwaarde in verhouding tot de kostprijs is zelden aan te tonen. De elementen veiligheid en gezelschap hebben een grotere waarde.

Wanneer een assistentiehond wordt voorgelegd aan het VAPH valt deze onder de Individuele Materiële Bijstand (IMB). De aanvraag voor een assistentiehond moet daardoor gemotiveerd worden zoals elk hulpmiddel.

Alleen via erkende multidisciplinaire teams kunnen personen met een handicap (PmH) de terugbetaling van hulpmiddelen aanvragen bij het Vlaams Agentschap. Deze teams moeten daarbij de persoon met een handicap adviseren over het meest adequate hulpmiddel en rapporteren over noodzaak en doelmatigheid van deze hulpmiddelen op basis van een analyse van invloedsfactoren bij de persoon zelf, zijn omgeving en de activiteit die de persoon wil uitoefenen. Dit gebeurt op basis van de uniforme methode voor advisering. Elementen waarop het MDT zich kan baseren voor deze analyse zijn opgenomen in keuzewijzers, opgemaakt door het Kenniscentrum Hulpmiddelen (KOC) van het VAPH. Dit proces van adviesverlening geldt voor alle hulpmiddelen, ook voor assistentiehonden.
Het team zal de adviesopbouw beginnen met een analyse van de activiteiten die de PmH wil doen en waarbij de PmH problemen ondervindt. Het MDT zal de mogelijke oplossingen in kaart brengen en met elkaar vergelijken om te komen tot de meest adequate oplossing.Het resultaat van dit onderzoek is het antwoord op de vraag of een assistentiehond de meest adequate (soort) oplossing is ten overstaan van de alternatieve oplossingen rekening houdend met prijs-kwaliteit.
Om het adviseren van een assistentiehond te ondersteunen heeft het KOC een leidraad voor de advisering opgesteld voor alle doelgroepen van assistentiehonden.

7. Blindengeleidehonden zijn wel opgenomen in de refertelijst met hulpmiddelen van het Vlaams Agentschap Personen met een Handicap (VAPH). Wat is de “functionele meerwaarde” van een geleidehond ten opzichte van een hoor-, meld-, hulp- en autismehond?

Het toekennen van blindengeleidehonden gebeurt via de refertelijst. Ook voor deze doelgroep werd een leidraad opgesteld ter ondersteuning van de advisering. Blindengeleidehonden zijn historisch gegroeid en ingeburgerd. In bepaalde gevallen kan de vraag naar de functionele meerwaarde in vraag gesteld worden en primeren ook hier de elementen veiligheid en gezelschap.

8. Hoeveel aanvraagdossiers voor een bijdrage in de kosten voor een blindengeleidehond werden er de afgelopen jaren aan het VAPH voorgelegd?

Beslissing 2009 2010
Goedkeuring 41 19
Voornemen   1
Weigering 1 1
Nog geen beslissing   3
Totaal 42 24

Hoeveel van die dossiers werden goedgekeurd en om welke bijdragen ging het?

  2009 2010
aantal betalingen 16 5
refertebedrag 12564,70 euro 12540,25 euro
gem. factuurbedrag 13262,78 euro 12540,25 euro
gem. betaald bedrag 12564,70 euro 12540,25 euro

Hoeveel van die dossiers werden afgekeurd? Met welke reden?Graag een overzicht.

c) Reden van weigering

Dossier 2009

De provinciale evaluatiecommissie maakt uit de medische gegevens in het dossier op dat er wel een visusproblematiek aanwezig is, maar geen sprake van zware slechtziendheid of volledige blindheid. Bijgevolg kan de commissie het interventieniveau "Vervanging Zicht" niet toekennen.
De administratie is van mening dat de noodzaak aan een blindegeleide hond uit het adviesrapport onvoldoende wordt aangetoond en gemotiveerd. 

Dossier 2010

1. Beslissing van weigering
Uit de dossiergegevens leiden wij af dat bij de aangehaalde verplaatsingen (treinreizen, boodschappen doen) steeds menselijke assistentie nodig is. Gezien daarenboven vermeld wordt dat er mits gebruik van de witte stok en goede weersomstandigheden er geen mobiliteitsproblemen zijn, zijn wij dan ook van oordeel dat de gebruiksfrequentie en de noodzaak onvoldoende is aangetoond. Daarenboven wordt niet beschreven dat uit testing is gebleken dat deze PmH kan omgaan met de hond en de permanente verzorging en africhting op zich kan nemen. Bovendien is er op het moment van de aanvraag geen aangepaste woonvorm voorhanden. Hierdoor verleent het VAPH geen tegemoetkoming voor de blindegeleidehond.

1. Voornemen
Betrokkene heeft een aanvraag tot heroverweging ingediend in januari 2011.

In bijlage kunt u het volledig verslag van deze parlementaire vraag lezen.

Lees hier het volledig verslag van deze parlementaire vraag (SV 243 Vandeurzen) over de financiële tegemoetkoming voor assistentiehonden.