Ann Brusseel vraagt naar resultaten diversiteitsmonitor VRT

Beheersovereenkomst VRT – Diversiteit

In het kader van de toepassing van de open coördinatiemethode in het Vlaamse gelijke kansenbeleid en het verhogen van de toegankelijkheid van informatie werd de beheersovereenkomst 2007-2011 van de VRT aangepast.

Artikel 16 van de beheersovereenkomst stelt het volgende: “Eén van de performantiemaatstaven is het zorgen voor ethische kwaliteit: de bijzondere aandacht voor positieve beeldvorming wordt gerapporteerd op basis van de monitor diversiteit.”

Beheersovereenkomst VRT – Diversiteit

In het kader van de toepassing van de open coördinatiemethode in het Vlaamse gelijke kansenbeleid en het verhogen van de toegankelijkheid van informatie werd de beheersovereenkomst 2007-2011 van de VRT aangepast.

Artikel 16 van de beheersovereenkomst stelt het volgende: “Eén van de performantiemaatstaven is het zorgen voor ethische kwaliteit: de bijzondere aandacht voor positieve beeldvorming wordt gerapporteerd op basis van de monitor diversiteit.”

Binnen het kader artikel 16 van de beheersovereenkomst heeft de VRT zich geëngageerd om een diversiteitsbarometer te ontwikkelen om haar programma’s op diversiteit te evalueren. De Monitor Diversiteit 2009, uitgevoerd door het departement politicologie van de KUL, is een vervolgonderzoek op de studie ‘Kleur bekennen’ van 2004 en de Monitor Diversiteit 2007.

Inmiddels is dit onderzoek afgerond, maar tot op heden werden de resultaten nog niet publiek bekendgemaakt. Ann Brusseel vroeg naar de resultaten.

Resultaten & actieplan?

Het veldwerk voor het onderzoek is uitgevoerd in november 2009. In het voorjaar van 2010 waren de resultaten bekend. De VRT heeft de resultaten van de monitor diversiteit grondig bestudeerd.

Half juni 2010 werd deze diversiteitsmonitor samen met een actieplan overgemaakt aan het kabinet van minister Lieten.

Aan de hand van de resultaten van de monitor diversiteit werden er briefings en actiepunten binnen de netten van de VRT opgesteld. Het gaat hierbij niet om vrijblijvende streefcijfers, maar om een echte resultaatsverbintenis voor de netten. De VRT zal periodiek nagaan of de beoogde resultaten worden behaald.

één
Aanwezigheid van ‘kleur’ wordt vermeld als aandachtspunt in programmabriefings (fictie/non-fictie)
12% ‘gekleurd’ aanwezig op het scherm 
40% vrouwelijke actoren in talkshows 
Aandacht voor vrouwelijke actoren in aankoop
Aandacht in programmabriefings voor -18 en 65+ 

canvas
 20% ‘gekleurd’ aanwezig op het scherm 
Vrouwelijke actoren op het scherm verhogen tot 33% à op termijn 40%
Aandacht voor vrouwelijke actoren in aankoop
Aandacht in programmabriefings voor -18 en 65+

ketnet
6% ‘gekleurd’ aanwezig op het scherm 
Wordt vermeld als aandachtspunt in programmabriefings (fictie/non-fictie)

Specifiek voor journaal en duiding:
Canvas: 33% vrouwelijke actoren in Terzake 
Één: 33% vrouwelijke actoren in het Journaal 
Op langere termijn evolueren naar 40%

Allochtonen / autochtonen?

In de peiling van 2009 zien we dat de VRT in haar fictie-aanbod minder kleur telt t.o.v. 2007. Deze daling is te wijten aan een daling van het aantal gekleurde actoren in buitenlandse films en series, want in de eigen producties komen wel meer allochtonen aan bod.

In 2009 was er een grote stijging van kleur in de non-fictie programma’s op Canvas (informatieve & culturele programma’s) zowel op nationaal als op internationaal vlak. Dit zien we echter minder bij Eén en Ketnet.

Man-vrouw verhouding?

De man-vrouw-verhouding op het scherm was in 2009 60/40. Bij Canvas was het genderverschil het grootst, vooral bij eigen producties. Fictie op Eén had dan weer een evenwichtige genderbalans. Ook op Ketnet was de verdeling binnen het non-fictieaanbod goed, maar minder in evenwicht in het fictieaanbod.

In informatie- cultuur- en sportprogramma’s waren de vrouwen in 2009 ondervertegenwoordigd

Evolutie sinds onderzoeken 2004 en 2007?

Vermits het telkens om steekproeven ging is het onmogelijk om op basis daarvan evoluties te meten. Dit was ook niet de bedoeling.

Ontwikkeling diersiteitsbarometer?

Met een diversiteitsbarometer kunnen programmamakers van radio, televisie, nieuwe media, zelf hun programma’s kwantitatief en kwalitatief  evalueren op diversiteit. Voor de ontwikkeling van een diversiteitsbarometer worden gesprekken gevoerd tussen productie, media en de studiedienst van de VRT. De resultaten van de monitor diversiteit worden gebruikt als basis voor deze gesprekken. De VRT zoekt naar een degelijke manier om de diversiteit permanent te traceren. 

Het eerder vermelde actieplan van de VRT wil  programmamakers er toe aanzetten om proactief rekening te houden met een positieve beeldvorming van diversiteit in hun programma’s.

Naast deze initiatieven door de VRT zelf wil minister Lieten dat diversiteit een uitgewerkt thema wordt bij de nieuwe beheersovereenkomst met de VRT. Zij onderzoekt ook hoe diversiteit bij de VRT in de toekomst door een onafhankelijke instantie gemeten kan worden.

Ann Brusseel: "Ik zal zowel de eigen initiatieven van de VRT – VRT actieplan, diversiteitsmonitor – als de door de minister aangekondigde initiatieven – opname diversiteit in nieuwe beheersovereenkomst VRT, meten van diversiteit door onafhankelijke instantie – tegen het licht houden. Het is belangrijk dat alle groepen uit de samenleving op een positieve manier in beeld gebracht worden, ongeacht hun geslacht, huidskleur of seksuele voorkeur. We zullen zien of de VRT de voorpgestelde streefcijfers haalt."

Hier kunt u het volledige verslag van de parlementaire vraag (SV 246) over de VRT monitor diversiteit 2009 lezen.