Acties biodiversiteit in het kader van het EU-voorzitterschap

2010 – Internationaal jaar Biodiversiteit

Het jaar 2010 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot “Internationaal Jaar van de biodiversiteit”. Als voorzitster van de Europese Leefmilieuraad zat de minister in september de Europese conferentie “Biodiversity post-2010 – Biodiversity in a changing world” voor en nam zij deel aan de 10de Conferentie van Partijen van de Conventie Biodiversiteit in Nagoya (Japan) in oktober.

2010 – Internationaal jaar Biodiversiteit

Het jaar 2010 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot “Internationaal Jaar van de biodiversiteit”. Als voorzitster van de Europese Leefmilieuraad zat de minister in september de Europese conferentie “Biodiversity post-2010 – Biodiversity in a changing world” voor en nam zij deel aan de 10de Conferentie van Partijen van de Conventie Biodiversiteit in Nagoya (Japan) in oktober.

Biodiversiteitsverlies

Het verlies van de biologische diversiteit verloopt in een nooit gezien tempo. Op wereldniveau wordt de snelheid waarmee soorten verdwijnen 50 tot 1.000 keer hoger geschat dan in de natuurlijke situatie. De belangrijkste oorzaken daarvan zijn de wijzigingen van bepaalde habitats als gevolg van menselijke ontwikkelingen (intensieve productiesystemen, bouwprojecten, ontginningsindustrieën), invasieve exotische soorten, overexploitatie, vervuiling en de klimaatverandering.

Zoogdierenverlies in Afrika

Uit een recent VN-rapport blijkt dat de nationale parken in Afrika gemiddeld 59 procent minder zoogdieren tellen in vergelijking met 1970. Dat is meer dan de helft in amper 40 jaar tijd. Dit ondanks allerlei beschermende maatregelen.

Het onderzoek, waar ook de Verenigde Naties een aandeel in hadden, verzamelde tussen 1970 en 2005 gegevens over 69 cruciale diersoorten door middel van luchtobservaties. Het gaat onder meer over leeuwen, giraffen, zebra’s en buffels in ruim 78 beschermde streken.

Deze resultaten tonen aan dat de Afrikaanse nationale parken in het algemeen gefaald hebben om de menselijke bedreigingen tegenover de uitgebreide Afrikaanse zoogdierkolonies in te perken. De voorbije jaren zou de afname wel vertraagd zijn. Dat betekent dat de bescherming de laatste tijd wel aan de beterhand is.

De oorzaak van de dramatische terugval ligt in het westen van Afrika waarschijnlijk bij een gebrek aan geld en personeel om de parken adequaat te beschermen. Ook de felle degradatie van de natuurlijke habitat en de toegenomen handel van bushmeat (vlees afkomstig van de jacht op wilde dieren) liggen volgens de onderzoekers aan de oorzaak van de nefaste evolutie.

Acties?

Biodiversiteit is één van de vier prioritaire thema’s van het Belgische voorzitterschap van de Europese Unie op het vlak van leefmilieu. Ann Brusseel wou van minister Schauvliege weten welke acties zij als voorzitster van de Europese Leefmilieuraad ondernam om het biodi-versiteitverlies tegen te gaan?

Tijdens het Belgisch EU-voorzitterschap dienden de standpunten van de Europese Unie opgesteld te worden voor de 10de Conferentie der Partijen (zgn. COP 10) van de Conventie Biodiversiteit. Ter voorbereiding hiervan werden verschillende events met betrekking tot biodiversiteit geïnitieerd en ondersteund om het politiek momentum in de EU voor biodiversiteit te versterken, uitwisseling van ideeën en ambities te bevorderen. De conferentie in Gent in september, ‘Biodiversity in a changing world’, werd ook afgesloten met een boodschap voor Nagoya waarin zes opportuniteiten werden aangehaald voor de versterking van het biodiversiteitsbeleid en een verhoogde ambitie voor de inzet van de EU voor biodiversiteitsbehoud op mondiaal niveau. Dit ambitieniveau werd tijdens de onderhandelingen op COP 10 door de EU ook aanhoudend verdedigd en is ook opgenomen in de finale beslissingen van COP 10, met name een ambitieus Strategisch Plan van de Conventie voor het volgende decennium (2011-2020), een protocol voor de billijke verdeling van winsten uit het gebruik van genetische hulpbronnen en een procesmatige aanpak voor een verhoogde mobilisering van capaciteit voor de implementatie van de Conventie en het Strategisch Plan 2011-2020.

Aandacht voor zoogdierenverlies in Afrika?

Ann Brusseel vroeg of de minister als voorzitter van de Europese Leefmilieuraad speciale aandacht schonk aan de problematiek van zoogdierenverlies in Afrika.

Het verdergaand verlies aan biodiversiteit op mondiaal niveau, en meer in bijzonder in derde wereldlanden, en de belangrijkste oorzaken hiervan vormden ook de basis om een vernieuwde en verhoogde inzet voor de mondiale biodiversiteit te ontwikkelen. Het goedgekeurde proces voor een verhoogde mobilisering van capaciteit, zowel financieel als humane en technische capaciteit, voor het biodiversiteitsbeleid onder meer voor de Afrikaanse regio is dan ook een belangrijke vernieuwde aanpak. Door de EU werd ook een verhoogd budget voor biodiversiteit in het Global Environment Facility (GEF) gerealiseerd, waarbij nu eveneens een specifieke budgetlijn voor de implementatie van het Werkpogramma voor Beschermde Gebieden is voorzien. Daarnaast werd ook het LifeWeb Initiatief, dat specifiek gericht is op de ondersteuning van het afbakenen en het beheer van beschermde gebieden in derde wereldlanden, sterk ondersteund door de EU. Via het online partnerschapplatform dat door LifeWeb is ontwikkeld kunnen enerzijds deze landen specifieke noden en projectvoorstellen voor beschermde gebieden bekendmaken en anderzijds donorlanden gerichte financiële ondersteuning aangeven. Dit systeem vereist dan ook dat derde wereldlanden eigen prioriteiten voor biodiversiteitsbehoud en bescherming van gebieden in kaart brengen om op basis hiervan de aanlevering van de vereiste fondsen te verzekeren. Deze aanpak laat een snelle projectuitvoering toe en geeft ook de mogelijkheid voor gerichte opvolging van de uitvoering van de projecten. Vanuit Vlaanderen werd reeds eerder ondersteuning gegeven voor de ontwikkeling van dit websysteem en is nu ook het engagement genomen voor de ondersteuning van een project in Zuid-Afrika.

Met al deze instrumenten voor een verhoogde capaciteitsopbouw wordt tenslotte een versterkte inzet beoogd – door de betreffende nationale overheden en de internationale en regionale organisaties voor natuurbehoud – voor het behoud en duurzaam beheer van ecosystemen en leefgebieden van kwetsbare soortengroepen, zoals zoogdieren in de Afrikaanse regio.

Lees hier het verslag van de parlementaire vraag (SV 89) overinitiatieven van de Europese Unie inzake mondiale biodiversiteit.